Przegląd

Program ten pomaga małym dzieciom w rozwijaniu umiejętności postrzegania struktury przedmiotów i wizualizowania połączeń istniejących pomiędzy nimi. Jest to wstęp do zrozumienia map i wizualizowania przedmiotów w przestrzeni. Dzieci korzystają z symboli do budowania modeli wizualnych (map, schematów i planów), które reprezentują to, co widzą oraz służą do przekazywania swojej wiedzy innym; zaczynają również korzystać z modeli wizualnych do rozwijania kluczowej umiejętności myślenia o tym, co potrafią zobaczyć inni.

Dlaczego umiejętności te są tak ważne?

Wielu pewnych siebie i kompetentnych dorosłych, gdyby zostawić ich w nieznanym miejscu z mapą, która ma ich doprowadzić do miejsca przeznaczenia, onieśmieliłoby to zadanie, a może nawet uznaliby je za niewykonalne. Niektórym trudno jest sporządzić plan swojego mieszkania, co tu mówić o nieznanym domu czy budynku, w którym jest kilka pięter, czy też swoim sąsiedztwie. Ich umiejętności wizualno-przestrzenne są nierozwinięte.

Gdy nasza umiejętność orientowania się w przestrzeni jest niewystarczająco rozwinięta, trudno jest nam „odczytywać” i tworzyć mapy, schematy i plany. Jednak konsekwencje takiego braku umiejętności są znacznie szersze. Dzieci, które mają problemy z wizualizacją, często mają trudności w uczeniu się geografii, rysunku technicznego, nauk ścisłych i matematyki.

Z drugiej strony rozwinięte umiejętności wizualno-przestrzenne pomagają nam poczuć się pewnie w naszym środowisku i wspomagają praktyczne rozwiązywanie problemów. Ponadto, wraz z rozwojem świadomości wzrokowo-przestrzennej uczymy się widzieć, jak wyglądają rzeczy z pespektywy innych osób oraz rozumieć, że może się to różnić od naszego postrzegania. Ma to głębokie implikacje dla rozwoju percepcji, ale także rozwoju społecznego i emocjonalnego.

Rozwijanie świadomości wizualno-przestrzennej jest zatem ważną częścią osiągania pełnego potencjału człowieka. Jednakże większość programów nauczania początkowego lekceważy tę problematykę.

Jak działa ten program

Moduł „Wizualno-przestrzenny” skupia się na pomocy dzieciom w rozwijaniu orientacji przestrzennej; nabyciu słownictwa potrzebnego do zrozumienia i opisywania lokalizacji w przestrzeni („przed”/„za”, „z lewej strony”/„z prawej strony”). Dzieci otrzymują możliwość „odczytywania” i tworzenia planów różnych przestrzeni (części pokoju, całego pomieszczenia, domu, szkoły, placu zabaw czy sąsiedztwa). Wykorzystują w tym celu figury zastępcze, a następnie typowe symbole do tworzenia map, schematów i planów. Dowiadują się, że modele wizualne mogą pełnić rolę nośnika szczegółowych informacji (informacje te zapisuje się w określony sposób i dostarcza innym). Uczą się zaznaczania swojej pozycji na takich właśnie modelach wizualnych. Zaczynają rozumieć, że to, co widzą, zależy od miejsca, w którym się znajdują oraz kierunku, w którym patrzą. Uczą się, że ta sama zasada ma zastosowanie dla tego, co widzą inne osoby.

Korzyści wynikające z tego programu

Podobnie jak wszystkie inne moduły "Klucza do uczenia się", program Wizualno-przestrzenny w sposób zamierzony i systematyczny pomaga dzieciom opanować kluczowe procesy poznawcze. W całym programie kładziemy nacisk na możliwość szerokiego używania figur  zastępczych oraz typowych konwencjonalnych i symboli, do oznaczania tego, co widzimy. Dzieci mają również możliwość badania, w jaki sposób możemy zestawiać takie figury zastępcze, znaki i symbole, aby zapisywać rzeczywiste relacje przestrzenne w formie map i planów.

Takie nastawienie uczyniło z programu „Wizualno-przestrzennego” szczególnie bogate źródło dla rozwoju symbolizacji i modelowania wizualnego. Nauczyciele mogą ponadto odkryć, że program „Wizualno-przestrzenny” jest źródłem szczególnie cennym, gdyż wspiera niezbędny, acz zaniedbywany aspekt rozwoju poznawczego.